Göreme, Türkiye'nin Nevşehir ilinde küçük bir kasaba ve Kapadokya'nın peribacalarını ve kayaya oyulmuş kiliselerini keşfetmek için popüler bir üs. İl merkezi Nevşehir'e yaklaşık 10 km uzaklıkta, deniz seviyesinden 1.000 metreden yüksek bir platoda yaklaşık 2.000 kişi yaşıyor. Kasaba, UNESCO'nun 1985'te Kapadokya'nın kaya alanlarıyla birlikte listeye aldığı Göreme Millî Parkı'nın içinde.
Ziyaretçiler, erozyonun yumuşak volkanik kayayı konilere, sütunlara ve vadilere; insanların ise evlere, güvercinliklere, şapellere ve bütün yeraltı kentlerine dönüştürdüğü bir manzara için geliyor. Şafakta vadilerin üzerinde sıcak hava balonları yükseliyor; gündüzler yürüyüşe, müzelere ve köyler arasında kısa araba yolculuklarına uygun. Kapadokya çiftlere, fotoğrafçılara, yürüyüşçülere ve daha büyük çocukları olan ailelere hitap ediyor. Göreme'de ya da yakınındaki Uçhisar, Ürgüp ve Avanos gibi yerleşimlerde tatil kiralıkları ve pansiyonlar sıklıkla restore edilmiş kaya evlerde ve taş yapılarda bulunuyor.
Göreme ilk ziyaret için doğal bir üs. Açık Hava Müzesi kasabanın kenarında, bazı vadi patikaları merkezden yürüme mesafesinde başlıyor ve şafakta çevredeki vadilerin üzerinde balonlar yükseliyor. Sokakları kaya odalar, taş evler ve pek çok kafe ve restoranla çevrili; ancak yüksek sezonda kalabalıklaşıyor.
Nevşehir'in yaklaşık 7 km doğusundaki tepe köyü Uçhisar daha sakin; kaya kalesinin altında, Güvercinlik Vadisi üzerinden Göreme'ye bakan manzaralar sunuyor. Yaklaşık 25.000 nüfuslu Ürgüp'te Temenni Tepesi çevresinde eski taş konaklar, daha çok dükkân ve hizmet ve köklü bir şarapçılık sektörü var. Nevşehir'in yaklaşık 18 km kuzeyinde Kızılırmak kıyısındaki Avanos, çömlekçilik ve gündelik kasaba yaşamıyla ilgilenenlere uygun. Kendi kaya kalesi olan küçük Ortahisar köyü de sakin bir alternatif. Hepsinde kaya evler, taş kent evleri ve daireler bulunabiliyor.
Milyonlarca yıl önce Erciyes, Hasan Dağı ve Göllüdağ'ın püskürmeleri bölgeyi kalın volkanik kül tabakalarıyla kapladı; bu kül sertleşerek yumuşak tüfe dönüştü. Daha sert bir lav ya da bazalt başlığının alttaki kayayı koruduğu yerlerde rüzgâr ve su çevreyi aşındırdı ve Türkçede peribacaları denen konileri ve sütunları bıraktı. Bu volkanların en yükseği, 3.916 m ile Kayseri yakınında yükselen Erciyes.
Tüf kolay oyulduğu için insanlar yüzyıllardır bu kayayı oyarak evler, şapeller, ahırlar ve güvercinlikler yapageldi; güvercinlerin gübresi 1970'lerde de tarlalarda kullanılıyordu. UNESCO 1985'te Göreme Millî Parkı ve Kapadokya'nın Kaya Alanları'nı Dünya Mirası Listesi'ne ekledi; yalnızca millî park 100 kilometrekareye yakın alan kaplıyor. Uluslararası Jeoloji Bilimleri Birliği de 2022'de Kapadokya ignimbrit istifini 100 jeolojik miras alanı arasına aldı.
Kapadokya Tunç Çağı'nda Hititlerin ana yurdunun bir parçasıydı; daha sonra Pers satraplığı ve ardından kendi başına bir krallık oldu. Roma, MS 17'de burayı eyalet yaptı. 4. yüzyılda aralarında Kayserili Basileios'un bulunduğu Kapadokyalı Babalar, erken Hristiyan düşüncesini biçimlendirdi; keşişler ve münzeviler vadileri hücreler ve şapellerle doldurdu. Göreme, daha 451'de komşu Korama ve Matiana köyleri olarak kayıtlarda görülüyor.
Korama'nın bulunduğu yerde Göreme Açık Hava Müzesi, kayaya oyulmuş 30'dan fazla kilise ve şapeli bir araya getiriyor. En sade örneklerin bazıları 6. ve 7. yüzyıllara, pek çok fresk ise 10. ve 11. yüzyıllara tarihleniyor; Karanlık Kilise en güzellerinden biri sayılıyor. 1071 Malazgirt Savaşı'ndan sonra Türk boyları ve Selçuklular bölgeye yerleşti; bölge daha sonra Osmanlı İmparatorluğu'na katıldı. Yunanca konuşan Hristiyanlar 1920'lerin nüfus mübadelesinin ardından ayrıldı; bir dönem Avcılar denen köy, 1975'te Göreme adını aldı.
Sıcak hava balonları, çoğu kişinin Kapadokya'yla özdeşleştirdiği görüntü. Gün doğumu civarında havalanıyorlar; elverişli sabahlarda Göreme ile Ürgüp arasındaki gökyüzünde aynı anda yaklaşık 100'e kadar balon yükselebiliyor. Uçuşlar yalnızca sivil havacılık idaresi o günün koşullarına göre uçuşlara izin verdikten sonra yapılıyor; kuvvetli rüzgârlar balonları art arda birkaç gün yerde tutabiliyor. Bölgede birden fazla sabah ayırmak bu yüzden yararlı. Kalkışı bir seyir noktasından izlemek de güzel bir alternatif.
Göreme çevresindeki vadiler yürüyüş patikalarıyla örülü. Adını duvarlarına oyulmuş güvercinliklerden alan Güvercinlik Vadisi, Göreme ile Uçhisar'ı yaklaşık iki saatlik bir yürüyüşle bağlıyor. Aşk Vadisi yüksek kaya sütunlarıyla tanınıyor; Çavuşin köyü yönündeki Güllüdere ve Kızılçukur vadileri kayalara oyulmuş küçük kiliseler saklıyor. Pek çok patika işaretsiz, tozlu ya da çamurlu olabiliyor; su taşıyın, iyi ayakkabılar giyin ve çevrimdışı harita bulundurun.
Nevşehir'in güneyindeki Derinkuyu ve Kaymaklı, insanların hayvanları ve yiyecekleriyle sığınabildiği çok katlı yapılar olan Kapadokya yeraltı kentlerinin en çok ziyaret edilenlerinden. Hristiyanlar, 7. yüzyıl ortasında başlayan Arap akınları sırasında bu sığınakları genişletti. Derinkuyu yaklaşık 85 m derinliğe iniyor; 1963'te evini yenileyen bir sakinin duvarı kırmasıyla yeniden keşfedildi. Nevşehir'den yaklaşık 19 km uzakta, Niğde yolundaki Kaymaklı 1964'te ziyarete açıldı. Geçitler dar ve alçak; bazı kişiler bunları rahatsız edici bulabiliyor.
Komşu Aksaray ilindeki Ihlara Vadisi, Melendiz Çayı'nın açtığı yaklaşık 15 km uzunluğunda, derinliği 150 m'ye ulaşan bir kanyon; Ihlara ile Selime köyleri arasında kayaya oyulmuş yaklaşık 50 kilise var. Göreme'ye daha yakın Zelve, 1952'ye kadar yaşanmış kaya evlerden oluşan ve sonradan açık hava müzesine dönüştürülen bir vadi. Avanos ise Kızılırmak'ın kırmızı kiline dayanan çömlekçilik geleneğini sürdürüyor.
Bölgeye iki havalimanı hizmet veriyor. Nevşehir Kapadokya Havalimanı (NAV), Nevşehir'in kuzeybatısında Gülşehir ilçesinde. Daha doğudaki Kayseri Havalimanı (ASR), Kayseri kentinin yaklaşık 5 km kuzeyinde; buradan transfer daha uzun sürüyor. Pek çok ziyaretçi konaklamasına servis ya da transfer ayarlıyor; Türkiye'nin çeşitli kentlerinden Göreme'ye şehirlerarası otobüsler geliyor.
Göreme küçük ve yürüyerek kolay geziliyor; en yakın vadilere doğrudan kasabadan yürünebiliyor. Yerel otobüsler ve minibüsler ana yerleşimleri bağlıyor; ancak yeraltı kentlerine, Ihlara Vadisi'ne ya da daha sakin seyir noktalarına kendi programınızla gitmek için kiralık araba daha esnek. Türkiye'de trafik sağdan akıyor. Düzenlenmiş günübirlik turlar da birkaç yeri aynı gün görmenin yaygın bir yolu.
Kapadokya, yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve karlı karasal iklime sahip yüksek bir platoda. Göreme'ye yaklaşık 10 km uzaklıktaki Nevşehir'de temmuz öğleden sonraları ortalama 29°C civarında, geceler yaklaşık 15°C'ye serinliyor. Ocakta gündüz ortalaması yaklaşık 4°C; geceler sıfırın altına iniyor ve yılda yaklaşık 30 gün kar yağıyor. Yıllık yağış yaklaşık 400 mm ile düşük.
Yaklaşık nisandan haziran başına kadar ilkbahar ve eylül-ekim sonbaharı, vadilerde uzun yürüyüşlere uygun ılıman günler sunuyor. Yaz kurak ve kalabalık; rakım, sıcak öğleden sonraların ardından akşamları hoş tutuyor. Kış daha sakin ve karla kaplı peribacaları etkileyici; ancak bazı günler dondurucu ve rüzgâr ya da kar balon uçuşlarını iptal ettirebiliyor. Her mevsim katmanlı giysiler alın; sabah ve akşamlar gün ortasından belirgin biçimde daha serin.
Göreme, peribacaları, kaya evleri ve Bizans freskli 30'dan fazla kaya kilisesi ve şapelden oluşan Göreme Açık Hava Müzesi'yle tanınıyor. UNESCO listesindeki Göreme Millî Parkı'nın içinde; gün doğumu balon uçuşları ve vadi yürüyüşleri için popüler bir üs.
Göreme, yakınındaki patikalar, Açık Hava Müzesi ve restoranlarla ilk gezi için pratik bir üs. Uçhisar daha sakin ve geniş manzaralı; Ürgüp daha çok hizmeti ve şarap üreticisi olan büyükçe bir kasaba; Avanos ise çömlekçilik ve Kızılırmak ile ilgilenenlere uygun.
Yaklaşık nisandan haziran başına kadar ilkbahar ve eylül-ekim sonbaharı, yürüyüş için ılıman günler sunuyor. Yaz gündüz sıcak ve kurak, gece daha serin; kış soğuk, sıklıkla karlı ve geceleri sık sık donlu. Balon uçuşları her mevsim havaya bağlı.
Hayır. Gün doğumu civarındaki uçuşlar ancak sivil havacılık idaresi o günün koşullarına göre izin verirse gerçekleşiyor; kuvvetli rüzgâr ya da kötü hava bazen birkaç gün boyunca iptale yol açabiliyor. Bölgede en az iki ya da üç sabah planlamak uçuş şansınızı artırır.
Nevşehir'in kuzeybatısında Gülşehir ilçesindeki Nevşehir Kapadokya Havalimanı (NAV), Kapadokya'ya hizmet veren iki havalimanından daha yakın olanı. Kayseri'nin yaklaşık 5 km kuzeyindeki Kayseri Havalimanı (ASR) daha doğuda ve transferi daha uzun. Servisler, taksiler ve önceden ayırtılan transferler ikisini de Göreme'ye bağlıyor.
Üç gün Açık Hava Müzesi'ne, bir vadi yürüyüşüne, bir yeraltı kentine ve balon için en az iki fırsata zaman bırakıyor. Dört ya da beş günle Ihlara Vadisi, Zelve, Avanos ve Ürgüp'ü rahat tempoda ekleyebilirsiniz.
Müze ve yakın vadilerin yürüme mesafesinde olduğu Göreme'de gerekmez. Yeraltı kentleri, Ihlara Vadisi ve dağınık seyir noktaları için araba yararlı; yerel otobüsler, minibüsler ve düzenlenmiş günübirlik turlar da başlıca yerlere ulaşıyor.
Özel konutlar için evet. 1 Ocak 2024'ten beri yürürlükte olan 7464 sayılı Kanun, konutların turistlere tek seferde 100 güne kadar kiralanması için Kültür ve Turizm Bakanlığından izin alınmasını ve bakanlık plaketinin girişte sergilenmesini gerektiriyor. Ev sahipleri ayrıca misafirlerin kimlik bilgilerini yetkililere bildiriyor. Ayrıntılar için bakanlığın güncel yönlendirmelerini kontrol edin.
Yapay zekâ desteğiyle araştırılıp yazıldı, ardından aşağıdaki kaynaklarla doğrulandı. Son kontrol: .