Mao

Mao, resmî adıyla Santa Cruz de Mao, Valverde ilinin merkezi ve Dominik Cumhuriyeti'nin kuzeybatısı olan Línea Noroeste'nin başlıca kasabası. Cibao vadisinin kurak kuzeybatı kesiminde, Mao nehrinin Yaque del Norte ile buluştuğu yerin yakınında, sulanan pirinç tarlaları ve muz ve yemeklik muz çiftlikleriyle çevrili olarak yer alıyor.

Kasabanın başlıca uğraşı tarım ve devletin kuzeybatıya yönelik bölge müdürlüklerinin çoğu burada. Belediye ziyaretçileri nehir yüzme noktalarına yönlendiriyor; kasabada tarihî bir park, ulusun şehitlerine adanmış bir dikilitaş ve Santa Cruz katedrali bulunuyor. Lakabı Ciudad de los Bellos Atardeceres, yani Güzel Gün Batımları Kenti, batıdaki düz arazinin üzerindeki kızıl göklerden geliyor; kuru havadaki toz akşam ışığını renklendiriyor. Mao, tarıma dayalı kuzeybatıya, nehirlerine ve taşra tarihine ilgi duyan gezginlere uygun.

Mao'nun tarihi

Mao adını yanındaki nehirden alıyor; İspanyolca Vikipedi bu Taíno sözcüğünü "nehirler arasındaki toprak" diye çeviriyor. Sömürge döneminin büyük bölümünde kurak kuzeybatıya El Despoblado, yani boş toprak deniyordu. İspanyol valinin 1606'da kuzey kıyısında yaşayan herkesin iç kesime taşınmasını emretmesinden sonra, Monte Cristi ve Bayajá'dan sürülenlerin bir kısmı bugünkü Mao'nun çevresine yerleşti ve hato denen çiftliklerde sığır yetiştirdi; yakındaki yerlerin Hatico, Hato del Yaque, Hato Nuevo ve Hato Viejo diye anılmasının nedeni bu.

1844'te Maolu erkekler Bağımsızlık Savaşı'nda Entre Ríos adlı bir tabur kurdu ve 1863 Restorasyon Savaşı'nda yeniden savaştı. 1869'da ahşap bir kilise yapıldı; Mao 1875'te kanton merkezi, 1882'de belediye oldu. 1904'te bağımsızlık generali José Desiderio Valverde'nin adıyla Valverde olarak yeniden adlandırıldı; Mao adı 1967'de geri geldi, 1958'de kurulan il ise Valverde adını korudu. Belediye, aralarında Máximo Cabral, Agustín Cabral ve Francisco Peña'nın da bulunduğu, La Barranquita Muharebesi'nde ölen Maolu erkekleri de onurlandırıyor.

Pirinç, muz ve kuzeybatı

Bugünkü Mao'yu su şekillendirdi. 1918'de bölgede yaşayan Belçikalı mühendis Luis L. Bogaert, pirinç yetiştirebilmek için bölgedeki ilk sulama kanalını yaptı (İngilizce Vikipedi onu ülkenin ilki olarak niteliyor); zamanla il, Dominik Cumhuriyeti'nin önde gelen pirinç üreticilerinden biri oldu. Pirinç, muz ve yemeklik muz kasabanın çevresindeki başlıca ürünler olmayı sürdürüyor; Yaque del Norte ve kolları Mao ile Ámina, ova boyunca bir sulama kanalları ağını besliyor.

Mao aynı zamanda Línea Noroeste'nin yönetim merkezi. Tarım ve Instituto Agrario Dominicano bölge müdürlükleri, devlet tarım bankası, bir ordu taburu ve iki üniversite, UASD'nin Centro Universitario Regional del Noroeste'si ve UTESA burada; belediyeye göre Mao'ya Línea Noroeste'nin başkenti denmesinin nedeni bu.

Nehirler, parklar ve yapılacaklar

Belediye, Mao'nun cazibe noktaları arasında nehirlerini başa koyuyor. Mao boyunca ve yakındaki sularda, aralarında Los Palitos, La Compuerta, El Paso de Jiménez, El Eduardo Brito, Titilito olarak da anılan Brisas del Río Mao, Los Manguitos ve El Badén'in de bulunduğu sevilen yüzme noktaları, yani balneariolar var. Kasaba bunları bütün ailelerin yeşil kıyılar arasında tatlı suda serinleyebileceği, riski düşük yerler olarak tanımlıyor.

Kasabada Amado Franco Bidó parkı 1908'de Dolores adıyla açıldı; ulusun şehitlerini onurlandıran bir dikilitaş 1910'da tamamlandı. Bugünkü Katolik kilisesi, 1905'te kutsanan kâgir bir kiliseden gelişti ve şimdi Santa Cruz katedrali. Belediyenin girişinde, yerelde El Santo de Hatico olarak bilinen oyma bir figür duruyor. 1917'de kasabanın müzik akademisi yeniden kuruldu; öğrencileri belediye bandosunu oluşturdu.

Mao nerede

Mao ülkenin kuzeybatısında, kuzeyde Puerto Plata ili, doğuda ve güneyde Santiago ili, güneybatıda Santiago Rodríguez ve batıda Monte Cristi ile komşu olan Valverde ilinde yer alıyor. İlin üç belediyesi var: Mao, Esperanza ve Laguna Salada; kasaba deniz seviyesinden yaklaşık 78 metre yükseklikte.

Belediye, Mao'nun kökenlerini 1858'de General José Desiderio Valverde döneminde ortaya atılan, Santiago ile Montecristi'yi bağlayan yollar boyunca topluluklar kurma fikrine dayandırıyor. Bugün Autopista Joaquín Balaguer, Santiago'yu Línea Noroeste'nin giriş kapısı Navarrete'ye bağlıyor; RD-1 ise Navarrete'den Montecristi'ye doğru, Mao-Mamey ve Laguna Verde-Mao yollarının kavşaklarından geçerek devam ediyor. Kabul edilen hiçbir kaynak Mao ile Santiago arasındaki mesafeyi vermiyor.

Hava durumu ve ne zaman gidilmeli

Nemli kuzey kıyısının aksine Mao, sıcak yarı kurak iklime sahip korunaklı bir vadide yer alıyor. Yıl boyu sıcak; kabaca 60 yağışlı güne yayılan yaklaşık 700 mm yağış alıyor. En kurak ay yaklaşık 21 mm yağışla ocak; en yağışlı ay ise yaklaşık 119 mm ve en çok yağışlı günle mayıs; en az yağışlı gün temmuzda.

Batıda dağ olmaması ve havanın kuru ve tozlu olması, Mao'ya kızıl gün batımlarını veriyor. Bölge, tarım yapılamayacak kadar kurak olduğu için uzun süre El Despoblado olarak anıldı; ovayı pirinç diyarına ancak Yaque del Norte'den ve kollarından yapılan sulama dönüştürdü.

Bilmekte fayda var

Mao neyle tanınır?

Mao, Valverde ilinin merkezi ve Dominik kuzeybatısının başlıca kasabası. Pirinç ve muz tarımı, Mao ve Yaque del Norte üzerindeki nehir yüzme noktaları ve ona Güzel Gün Batımları Kenti lakabını kazandıran kızıl gün batımlarıyla tanınıyor.

Mao'ya neden Güzel Gün Batımları Kenti deniyor?

Kentin batısında dağ yok ve bölge çok kurak; bu yüzden havadaki toz çoğu zaman akşam göğünü kızıla boyuyor. Ciudad de los Bellos Atardeceres lakabını şair Juan de Jesús Reyes verdi.

Mao nerede?

Mao, Dominik Cumhuriyeti'nin kuzeybatısında, Mao nehrinin Yaque del Norte ile buluştuğu yerin yakınında, Valverde ilinin merkezi. İl doğuda ve güneyde Santiago, batıda Monte Cristi ile komşu; Santiago'dan gelen yol üzerindeki Navarrete bölgenin giriş kapısı.

Mao'da nehirlerde yüzülebilir mi?

Evet. Belediye, aralarında Los Palitos, La Compuerta, El Paso de Jiménez, Brisas del Río Mao ve Los Manguitos'un da bulunduğu birkaç nehir yüzme noktası sayıyor ve bunları bütün ailenin serin sudan ve yeşil çevreden keyif alabileceği, riski düşük yerler olarak tanımlıyor.

Mao'da hava nasıl?

Mao'da sıcak yarı kurak bir iklim hâkim; yıl boyu sıcak ve yılda yaklaşık 700 mm yağış düşüyor. En kurak ay yaklaşık 21 mm ile ocak, en yağışlı ay ise yaklaşık 119 mm ve en çok yağışlı günle mayıs. Hava kuru ve tozlu; bu da gün batımlarını kızıla boyuyor.

Mao'da neler görülebilir?

Nehir yüzme noktalarının yanı sıra Mao'da 1908'de Dolores adıyla açılan Amado Franco Bidó parkı, 1910'da tamamlanan ulusun şehitleri dikilitaşı, 1905'te kutsanan bir kiliseden gelişen Santa Cruz katedrali ve belediyenin girişinde El Santo de Hatico olarak bilinen oyma figür var.

Yapay zekâ desteğiyle araştırılıp yazıldı, ardından aşağıdaki kaynaklarla doğrulandı. Son kontrol: .

Kaynaklar (7)