Cotuí

Cotuí, doğu Cibao'nun Yuna vadisindeki Sánchez Ramírez ilinin merkezi ve Dominik Cumhuriyeti'nin en eski kasabalarından biri. 1505'te Cotuy adlı bir Taíno topluluğunun altın madenlerinin yanında kurulan kasaba, sömürge dönemi madenciliğinin merkeziydi; tarım ve madencilik bugün de ili ayakta tutuyor.

Kasaba, Sierra de Yamasá'nın kuzeyinde, Yuna nehrinin yakınında, pirincin başlıca ürün olduğu, ülkenin en yağışlı bölgelerinden birinde yer alıyor. Ziyaretçiler, kasabaya birkaç kilometre uzaklıkta Yuna nehri üzerindeki büyük bir göl olan Hatillo baraj gölü için, Espíritu Santo kutlamaları ve kâğıt kostümlü kendi karakterine sahip bir karnaval gibi kökleri 16. yüzyıla uzanan festivaller için ve ülkeye 1808'de Palo Hincado zaferinin önderi Juan Sánchez Ramírez'i kazandıran bir kasabanın tarihi için geliyor. Cotuí, kırsal manzaralardan, tatlı sudan ve Dominik geleneklerinden hoşlanan gezginlere uygun.

Altın ve bir sömürge kasabası

Cotuí, Maguá şefliğine bağlı, toprakları altın barındıran bir Taíno topluluğunun yerinde büyüdü. Vali Nicolás de Ovando döneminde, Ovando'nun koloninin dört bir yanında kurulmasını emrettiği yerleşimlerden biri olarak, 1505'te Rodrigo Trillo de Mexía tarafından burada bir İspanyol kasabası kuruldu ve Yerli halk madenlerde çalışmaya zorlandı. Gonzalo Fernández de Oviedo ve Bartolomé de las Casas gibi vakanüvisler, bugün Yuna olarak anılan Cotuy nehrinin altınından söz etti; Oviedo, Cotuí madeninden çıkan saf gümüşten de bahsediyor. 1533'te kasaba La Mejorada Villa del Cotuí adıyla villa statüsü kazandı.

16. yüzyılın başlarında, Taç adına İspanyol Francisco Dávila'nın yönettiği madeni bir Alman madencilik şirketi işletti. 1562'deki şiddetli bir deprem kasabayı harap etti ve kasaba Yuna nehrinin yakınındaki bugünkü yerine taşındı. Madencilik bugüne kadar ilin ekonomisinin bir parçası olmayı sürdürüyor.

Cotuí'nin kahramanları

Cotuí halkı Dominik tarihinde sıkça karşımıza çıkıyor. 1655'te bir İngiliz kuvveti adayı istila ettiğinde Cotuí'den otuz yedi mızraklı süvari Santo Domingo'nun savunmasına yardıma gitti. Juan Sánchez Ramírez 1762'de burada doğdu; La Reconquista olarak bilinen ve Fransızları kovan mücadelede, 7 Kasım 1808'de Palo Hincado Muharebesi'nde Fransızları yenen Dominiklilere önderlik etti; il bugün onun adını taşıyor.

Bağımsızlık mücadelesinde Cotuí ve San Francisco de Macorís, belediye binalarını Haitili yetkililerden alan ilk kasabalar oldu; Juan Pablo Duarte bizzat Haziran 1844'te Cotuí'yi ziyaret etti. 1860'larda İspanya'nın ilhakına karşı verilen Restorasyon Savaşı sırasında Cotuí, General Gregorio Luperón'un komuta ettiği Doğu hattının karargâhıydı. Kasaba, Cotuí merkezli Sánchez Ramírez ilinin kurulduğu 1952'ye kadar önce La Vega'ya, sonra Duarte iline bağlıydı.

Festivaller ve yemek

Belediyeye ve yerel tarihçilere göre Cotuí, ülkenin en eski geleneklerinden bazılarını yaşatıyor. İspanyol kökenli karnavalı, madenlerde çalıştırılmak üzere getirilen köleleştirilmiş Afrikalıların kültürünü özümsedi; karnavalın simge karakteri, kostümü tamamen kâğıttan, eskiden gazete kâğıdından, bugün renkli kâğıttan yapılan Papelús; ona daha eski Platanús karakteri ilham verdi. Mayıs ile haziran arasında kasaba, palos ya da atabales denen davullar ve şarkılarla Espíritu Santo bayramını kutluyor. Belediye bu bayramı 16. yüzyıla tarihlendiriyor ve kardeşlik cemiyetini ülkede kurulan türünün ilki olarak tanımlıyor. Lekesiz Gebelik onuruna düzenlenen koruyucu aziz şenlikleri 30 Kasım'dan 8 Aralık'a kadar sürüyor; Lekesiz Gebelik bölge kilisesi 1741'den kalma.

Sofrada yerel spesiyalite seso vegetal ile beyaz pilav; sancocho, fasulye yahnileri ve asopao da sevilen yemekler. Hatillo baraj gölü dolduğundan beri gölden çıkan tilapya ve sazan gibi balıklar yerel beslenmenin parçası oldu.

Hatillo baraj gölü ve doğa

Cotuí'nin yaklaşık 6 km güneybatısında Hatillo barajı, yukarı kollarından bazıları Camú ve Jima olan Yuna nehrini tutuyor. 1977-1984 yılları arasında inşa edilen barajın gölü yaklaşık 22 km²'lik bir alanı kaplıyor, 15 km'ye kadar uzanıyor ve 710 milyon metreküp kadar su tutuyor. İlk amacı taşkın kontrolü; vadinin pirinç tarlalarını da suluyor. Çevre köylerin balıkçıları gölde sazan, tilapya, alabalık ve karides avlıyor. Barajın inşası bir bedelle geldi: Hatillo ve El Plátano gibi topluluklar kısmen ya da tamamen sular altında kaldı.

Baraj gölünün çevresinde il, tarım arazileri ile topraklarının dörtte birinden fazlasını kaplayan geniş yapraklı ormanların bir mozaiği; il sınırları içinde iki koruma alanı bulunuyor. Kırsal kesim berrak nehirleri ve yerelde guácara denen mağaralarıyla biliniyor. Başlıca ürünler arasında pirinç, kahve, şeker kamışı, muz ve kakao var.

Cotuí nerede

Cotuí ülkenin ortasında, Cibao Oriental'da ve Yuna vadisinde, Sierra de Yamasá'nın kuzeyinde yer alıyor. Yaklaşık 1.185 km²'lik bir alanı kaplayan Sánchez Ramírez ili, kuzeyde Duarte ili, güneyde ve doğuda Monte Plata, batıda Monseñor Nouel ve kuzeybatıda La Vega ile çevrili. Cevicos, Fantino, La Mata ve La Cueva gibi ilin diğer kasabaları Cotuí'nin yakınında.

Kabul edilen hiçbir kaynak Santo Domingo'dan doğrudan bir karayolu mesafesi vermiyor; kasabanın 6 km güneybatısındaki Hatillo barajı başkentin yaklaşık 113 km kuzeybatısında. Baraj gölü Maimón'a giden eski ana yolu sular altında bırakınca Piedra Blanca ile Cotuí arasında yeni bir yol yapıldı.

Hava durumu ve ne zaman gidilmeli

Cotuí'de alize rüzgârlı tropikal yağmur ormanı iklimi (Köppen Af), yani gerçek anlamda kurak bir ayı olmayan iklim sınıfı hâkim; ilin ortalama sıcaklığı 25 °C civarında. Hatillo barajının yukarısındaki Yuna havzası yılda ortalama 1.500 mm'den fazla yağış alıyor; bu, ülkedeki baraj havzalarının en yükseği ve topraklarının pirince bu kadar elverişli olmasının nedeni.

Bir geziden önce yerel gelenekler takvimini bilmekte fayda var: Espíritu Santo kutlamaları mayıs ile haziran arasına denk geliyor, koruyucu aziz şenlikleri 30 Kasım'dan 8 Aralık'a kadar sürüyor, karnaval ise Papelús'u sokağa çıkarıyor.

Bilmekte fayda var

Cotuí neyle tanınır?

1505'te kurulan Cotuí, Dominik Cumhuriyeti'nin en eski kasabalarından biri ve sömürge dönemi altın madenlerinin çevresinde büyüdü. Hatillo baraj gölü, karnaval karakteri Papelús, Espíritu Santo festivali ve Juan Sánchez Ramírez'in doğduğu yer olmasıyla tanınıyor.

Presa de Hatillo nedir?

Cotuí'nin yaklaşık 6 km güneybatısındaki Hatillo barajı Yuna nehrini tutuyor. 1984'te tamamlanan barajın gölü yaklaşık 22 km²'lik bir alanı kaplıyor ve 15 km'ye kadar uzanıyor. Taşkınları kontrol ediyor, pirinç tarlalarını suluyor ve sazan, tilapya, alabalık ve karides için yerel balıkçılığı destekliyor.

Cotuí'de festivaller ne zaman?

Palos davullarıyla yapılan Espíritu Santo kutlamaları mayıs ile haziran arasında. Lekesiz Gebelik onuruna düzenlenen koruyucu aziz şenlikleri 30 Kasım'dan 8 Aralık'a kadar sürüyor; karnavalda ise kâğıt kostümlü Papelús yer alıyor.

Cotuí nerede?

Cotuí, Dominik Cumhuriyeti'nin ortasında, doğu Cibao'nun Yuna vadisinde, Sierra de Yamasá'nın kuzeyinde. Sánchez Ramírez ilinin merkezi; kasabanın 6 km güneybatısındaki Hatillo barajı Santo Domingo'nun yaklaşık 113 km kuzeybatısında.

Cotuí'de hava nasıl?

Cotuí'de tropikal yağmur ormanı iklimi hâkim; yıl boyu sıcak ve nemli, ilde ortalama sıcaklık 25 °C civarında. İklim sınıfında gerçek anlamda kurak bir ay yok ve Hatillo barajının yukarısındaki Yuna havzası yılda 1.500 mm'den fazla yağış alıyor; bu da vadinin pirinç tarlalarına yarıyor.

Cotuí hangi yemekleriyle tanınır?

Yerel spesiyalite, İspanyolca Vikipedi'ye göre yalnızca Cotuí'de yenen bir yemek olan seso vegetal ile beyaz pilav. Sancocho, fasulyeli sancocho ve asopao sevilen yemekler; Hatillo baraj gölü dolduğundan beri sazan, tilapya ve alabalık gibi göl balıkları yerel mutfağın parçası oldu.

Yapay zekâ desteğiyle araştırılıp yazıldı, ardından aşağıdaki kaynaklarla doğrulandı. Son kontrol: .

Kaynaklar (6)